Article on other languages:
- Dier
- Tiere
- Animal
- حيوان
- Animal
- Uywa
- Животни
- Bagan
- Loen
- Životinje
- Animal
- Hova
- Živočichové
- Anifail
- Dyr
- Tier
- Ζώο
- Animal
- Animalo
- Animalia
- Loomad
- Animalia
- جانوران
- Eläinkunta
- Manumanu
- Dýr
- Animal
- Animâl
- Dier
- Ainmhí
- 動物
- Beathach
- Animalia
- Mymba
- Baagh
- בעלי_חיים
- Životinje
- Zannimo
- Állatok
- Animal
- Hewan
- Dýr
- Animalia
- ᓂᕐᔪᑦ/nirjut
- 動物
- danlu
- Sato_kéwan
- ცხოველები
- ಪ್ರಾಣಿ
- 동물
- पशु
- Dier
- Ajal
- Enyval
- Animalia
- Déiereräich
- Diere
- Animalia
- Bestia
- Nyama
- Gyvūnai
- Dzīvnieki
- Biby
- Животни
- ജന്തു
- Амьтан
- प्राणी
- Haiwan
- တိရိစ္ဆာန်
- Ракшат
- Yōlcatl
- Beester
- Dieren_(rijk)
- Dyr
- Dyr
- Animalia
- Animâ
- Naaldloshii
- Animalia
- Binensotta
- Animal
- Gedier
- Zwierzęta
- Animalia
- Uywa
- Regn_Animalia
- Животные
- Armali
- Životinje
- Animal
- Živočíchy
- Živali
- Kafsha
- Животиње
- Sato
- Djur
- விலங்கு
- జంతువు
- สัตว์
- Hayop
- Monumanu
- Hayvanlar
- Vinyama
- Тварини
- جانور
- Động_vật
- Bêesten_(ryk)
- בעלי_חיים
- Beêsten
- 动物
- Isilwane
Animaloj (aŭ bestoj) estas organismoj kiuj kutime konsistas el pli ol unu ĉelo (multĉelulo), kies ĉeloj estas eŭkariotaj (kun vera nukleo), kiuj malkiel plantoj ne posedas celulozajn ĉelmurojn nek la eblon fari fotosintezon (ne havas kloroplastojn), ktp.
Laŭ Lamarko, animaloj "estas vivantaj organizitaj korpoj, dotitaj per partoj ĉiam iriteblaj, preskaŭ ĉiuj digestas la nutraĵojn, per kiuj ili sin nutras, kaj moviĝas, unuj per la sekvo de volo ĉu libera, ĉu dependa, la aliaj per tiuj de ilia ekscitita iriteblo." Tiele ili diferenciĝas el la vegetaloj.
Zoologio estas la scienco pri animaloj.
Oni povas dividi la animalojn je la sekvantaj grupoj (notu ke en preskaŭ ĉiu zoologia libro estas iom diferenca disdivido de la animala regno):
- duflankuloj (Bilateria) - preskaŭ ĉiuj "kutimaj" animaloj, inkluzive ĥorduloj;
- kniduloj (Cnidaria) - hidrozooj, maranemonoj, koraluloj, meduzoj;
- ktenoforoj (Ctenophora);
- plakozooj (Placozoa);
Enhavo |
Klasigoj
Laŭ Lamarko, Aristotelo jam dividis la bestojn jene:
- Animaloj kun sango, nome
- Sensangaj animaloj
Jam en 1794 Lamarko plibonigis tiun klasigon laŭ enhavo de sango, kiam ankoraŭ oni ne sciis kio ĝi estas, jene:
- Animaloj kun vertebroj aŭ vertebruloj,
- Animaloj sen vertebroj aŭ senvertebruloj.
Tiu ĉi lasta klasigo oni uzis dum multaj jardekoj. Sed jam antaŭe Lineo distribuis bestojn jene:
- 1a grado (koro kun du ventrikloj kaj sango ruĝa kaj varma), nome
- 2a grado (koro kun unu ventriklo kaj sango ruĝa kaj malvarma), nome
- 3a grado (malvarma likvaĵo anstataŭ sango)
- insektoj
- vermoj.
Lamarko poste klasigis la senvertebrajn animalojn unue dekomence en kvin grupojn, nome: 1.- La moluskoj,
2.- la insektoj,
3.- la vermoj,
4.- la ekinodermoj kaj
5.- la polipoj.
Poste aldonis li aliajn kvin grupojn dum li konstatis, ke multaj "malperfektaj" animaloj estus klasataj en novaj grupoj kiuj konsideru siajn diferencigajn karakterojn. Lamarko konsideris tiun novan klasigon kiel gravan plibonigon de la ĝistiamaj klasigoj. Tiele la klasigo de senvertebruloj restis por multaj fakuloj dum multaj jardekoj jene:
1.- La moluskoj,
2.- la ciripedoj,
3.- la anelidoj,
4.- la krustacoj,
5.- la araknoidoj,
6.- la insektoj,
7.- la vermoj,
8.- la radiuloj,
9.- la polipoj kaj
10.- la infuzorioj.
Vidu ankaŭ
Aliaj projektoj
Referencoj
Lamarko (Lamarck), Filozofio zoologia, SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo.
Eksteraj ligiloj
 |
 |
 |
 |