Armenio

Article on other languages:

Հայաստանի Հանրապետություն
(Hajastani Hanrapetutjun)
Armena Respubliko
Flago de Armenio
Nacia himno: Մեր Հայրենիք
(Mer Hajrenik)
Nia Patrio
Nacia devizo: Մեկ Ազգ, Մեկ Մշակույթ
(Mek Azg Mek Mŝakujt)
Unu Nacio, Unu Kulturo
Rusio sur la mapo de mondo
Bazaj informoj
Ĉefurbo Erevano
Ĉefa(j) lingvo(j) armena
Plej ofta(j) religio(j) armena-gregoria kristanismo
Areo
 % de akvo
29.000 km²
4.71%
Loĝantaro 3,7 milionoj
Loĝdenso 101/km²


Horzono UTC+4
Interreta domajno .am
Landokodo AM
Telefona kodo 347
Politiko
Politika sistemo prezidenta respubliko
Ŝtatestro prezidento Robert Koĉarjan
Ĉefministro Serĵ Sargsjan
Nacia tago 21-a de septembro (tago de sendependeco)
Sendependiĝo 21-a de aŭgusto 1990 (deklaro)
21-a de septembro 1991 (malfondo de Sovetunio)
Ekonomio
Valuto dramo





ArmenioArmenujo estas lando en Suda Kaŭkazio, najbaras kun Kartvelio (norden), Azerbajĝano (orienten), Irano (suden) kaj Turkio (okcidenten).

  • Nomo: Armena Respubliko; armene - Հայաստանի Հանրապետություն (Hajastani Hanrapetutjun).
  • Areo: 29.800 kv. km.
  • Ŝtatordo: evolua demokratio.
  • Ŝtatestro: Prezidento Robert Koĉarjan.
  • Ĉefurbo: Erevano.
  • Loĝantaro: 3,7 milionoj, inter ili armenoj 96%. kurdoj minoritata
  • Lingvo: armena (oficiala), kurda
  • Religio: armena-gregoria kristanismo.
  • Valuto: dramo.
  • Nacia flago. La flago estis adoptita en 1990. Armenio estis sendependa dum 1918-1921 kaj nuntempa flago devenas de tiu tempo. Ĝi estis kreita en Armena Instituto de Venecio en 1885, tamen ĝia strioj havis aliajn kolorojn - ruĝan, verdan kaj bluan. Post deklaro de sendependeco en 1991 jaro ĝi estis ŝanĝita per alia trikoloro - ruĝa, blua, oranĝa. Ruĝa koloro simbolas sangon verŝitan dum batalo por sendependeco, blua asocias esperon aŭ armenan ĉielon, oranĝa prezentas benon al peza laboro.
  • Nacia blazono. Ĝi estis adoptita en 1991. La blazono prezentas ŝildon, en kies centro estas stiligita monto Granda Ararato - supozebla loko, kie haltiĝis Arkeo de Noa. Sur la ŝildo videblas kvar emblemoj de iamaj armenaj dinastioj. Ŝildon tenas aglo kaj leono, komunaj simboloj de armena heraldiko.

Enhavo

Ekonomio

"Nederlanda malsano" de Armenio

Kiel informas armena fakulo Grigor Badaljan[1], ekde 2005 la loka valuto signife plifortiĝis, montrante probleman situacion, kiun Badalan nomas "nederlanda malsano" de ekonomio. Ekzistas unu tre floranta sektoro de la ekonomio, kiu negative influas la aliajn, artefarite plifortigas la lokan valuton kaj povas kaŭzi krizon. Temas pri konstrua industrio, kiu kreskis je 42% dum la jaro 2005.

La signifa kresko en konstruado estas kaŭzita de nestabila situacio en Libano kaj Irano, kiu igas multajn etnajn armenojn el ekster Armenio investi en nemoveblaĵojn en sia "metropolio". Alfluo de valuto el ekster la lando kaŭzas pli altan mendadon de dramo, la loka valuto, kiu rezulte kreskas rilate la ceterajn valutojn.

Esperanto

Armenia Esperanto-Asocio estis fondita en 1991 kaj aliĝis al UEA en 1997.

Esperantistoj

Etimologio de la vorto "Armenio"

La origina nomo en la armena lingvo por nomi la lando estis "Hayk‘". Tiu ĉi nomo evoluis dum la Mezepoko al "Hayastan", kio estas kombino de la vortoj Hayasa (Հայասա) aŭ Hayk‘ (Հայկ) kun la persa sufikso “- stan” kiu signifas "teron" . La nomo estis tradicie derivita de (HaikHayq) (Հայկ), legenda patriarko de la armenoj, kiu laŭ la tradicio Hayk, pra-pranepo de Noa. Estis proponita de la armenaj kredantoj al Armenio kiel la loko kie estis la biblia ĝardeno (Edeno) kaj tre populare ili kredas ke la monto Ararato estas la biblia monto sur kiu ripozis la arkeo de Noa post la universala diluvo (Genezo 8:4). Hayk estis kaziko de la "armens", armena tribo el la Aratta epoko (la nomo ankaŭ similas al Ararat, kaj fakte la monto situas en la loko kie eble iam estis Aratta). La persa termino estas "armani", unue registrita en la inskripcio de Behistuno (521 a. K.). La greka termino "Armenoi" estas konfirmita en la skriboj de Herodoto Ἀρμένιοι δὲ κατά περ Φρύγες ἐσεσάχατο, ἐόντες Φρυγῶν ἄποικοι., kiu diras ke la armenoj estis kolonoj de Friĝio.Laŭ la historiistoj, la unua mencio de la vorto "Armina" aperis en la kojnoskriboj de la epoko de la reĝo Dario la 1-a de Persio (6a kaj 5a jc. a. K.).Sed la nomo donita al la armenoj "Gai" (aŭ Jai), venas de la lando GaiasaJaiasa, menciita en la keramikaj hititaj skriboj de la 12a jc. a.K Kelkaj jardekoj poste, Jenofonto, greka generalo, kiu batalis kontraŭ la persoj, priskribas multajn aspektojn de la vivo de la armena popolo kaj de ĝia gastamo. Li rakontas ke la popolo parolas lingvon similan, laŭ la akĉento, al la lingvo de la persoj. La historiisto Arnold Toynbee diras ke "Armenio" povas veni de "Erimena", patro de la lasta regento de Urartro, Russas la 3-a. Li aldonas ke alia alternativo estas "Aruma-ni", kio signifas "lando de la arameoj", popolo kiu alvenis el la nordo de la arabaj stepoj kaj fine de la 11-a aŭ komence de la 10-a jarcentoj konkeris Nairi-n

Referencoj

  1. Григор Бадалян: "Голландская болезнь" армянской экономики: диагноз и лечение

Vidu ankaŭ

Aliaj projektoj

Eksteraj ligoj

  HayLife.ru: armenoj tra la tuta mondo
  Fakto pri Armenio
  Armenica.org - Historio de Armenio
  lingvaj situacio kaj leĝaro en Armenio (france)


 
Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj (KSŜ)
Flago de Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj

 Armenio |  Azerbajĝano |  Belorusio |  Kartvelio1 |  Kazaĥio |  Kirgizio |  Moldavio |  Rusio |
 Taĝikio |  Turkmenio2 |  Ukrainio3 |  Uzbekio

1 Komencis proceduron de eliro en aŭgusto 2008 (membras ĝis aŭgusto 2009).
2 Asociigita membro.
3 Fakte membras, estas inter la ŝtatoj-fondintoj, sed ne finplenumis proceduron de aliĝo.


Ŝtatoj en Azio
Afganio | Armenio | Azerbajĝano | Barejno | Bangladeŝo | Barato | Birmo | Brunejo | Butano | Ĉinio | Filipinoj | Indonezio | Irako | Irano | Israelo | Japanio | Jemeno | Jordanio | Kamboĝo | Kartvelio | Kataro | Kazaĥio | Kipro | Kirgizio | Kuvajto | Laoso | Libano | Malajzio | Maldivoj | Mongolio | Nepalo | Nord-Koreio | Omano | Orienta Timoro | Pakistano | Palestino | Rusio | Saŭda Arabio | Singapuro | Sirio | Sri-Lanko | Sud-Koreio | Taĝikio | Tajlando | Tajvano | Turkio | Turkmenio | Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj | Uzbekio | Vjetnamio
Dependaj teritorioj: Brita Hindoceana Teritorio | Kokosinsuloj | Kristnaskinsulo

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.